
Бүгінде әйел атаулының нәзік жанын тербетіп, әлемнің бар мейірімін ішіне бүккен шұғылалы орталықтың келбеті күн сәулесіне шағылысқандай жарқырайды. Қыз-келіншектердің күміс күлкісін көбейтіп, жанарындағы бар мұңын сылып тастауға ұмтылған еңселі ғимараттың қызметкерлері де барынша биязы. Күміспен көмкерілген сәукеле мен шашбаудан таралған бөлмелері қыз ғұмырының әшекейін заман талабына сай қолданып, әр бөлмені ұлттық нақышта безендіргенінің толық айғағы.
Ғимараттың дәл алдында аналардың құрметіне еңселі ескерткіш орнатылған. Бұл білегімен бала көтерген әйелдің еңселі мүсіні. Міне, осы тас мүсін ғимараттың басты идеялық жүгін арқалағандай болып тұр. Расында бұл орталық бүгінде ұрпақ тәрбиесіне елеулі үлес қосып, адамгершілік пен ұлттық құндылық рухында дәстүрді жаңғыртып қана қоймай, оны заманауи форматта ұсынатын бірегей алаңға айналып отыр.
Бұл қыз балалардың, жас аналардың, жалпы нәзік жандылардың жан дүниесіне жол табатын тәрбиелік мәні бар, психологиялық әрі шығармашылық кеңістік. Мұнда түрлі үйірме, шеберлік сабақтары, арт-терапия және мотивациялық тренингтер жиі ұйымдастырылады. Қолөнер, тігін, кулинария, сән дизайны сияқты бағыттар бойынша қыз-келіншектер кәсіби білім алып, өз істерін бастауға мүмкіндік тауып отыр.
Мұнда сондай-ақ тұрмыстық зорлық-зомбылық көрген әйелдерге психологиялық және құқықтық көмек те көрсетіледі. Арнайы кеңесшілер мен мамандар әр адамның жағдайына терең үңіліп, бағыт-бағдар береді. Сондықтан әр нәзікжандыға аса қажет қызметтердің барлығын осы орталықтан табуға болады.
Бұл орталықта қазақ халқының салт-дәстүрі, ана тілі, отбасылық тәрбие, әдеп пен имандылық секілді тақырыптарда да түрлі дәріс беріліп, семинарлар өткізіліп тұрады. Жас ұрпақтың санасына ұлттық рух пен отбасылық құндылықтарды сіңірудің ең тиімді жолдары осындай игі істерді насихаттап, жол сілтеу. Одан бөлек, орталықта ашылған фотостудия, аспаздық шеберхана, арт-кеңістігі жастар үшін шабыт пен жаңа мүмкіндік алаңы.
Қарапайым ғана іс-әрекет, жасалған қадам әрбір жанның қоғамда өз орнын табуына ықпал етіп жатқаны анық. Мұндағы әр бөлме – жеке идея, әр бұрыш – ой салар кеңістік іспетті. Жас аналардың жүрегіне сенім ұялататын ұлағат орталығынан ана махаббаты мен ұлттық тәрбиенің иісі аңқып тұр.
– Орталық қиын өмірлік жағдайға тап болған отбасыларды әлеуметтік сүйемелдеу және отбасы құндылықтарын сақтау, профилактикалық жұмыс жүргізу мақсатында құрылған. Мұнда әлеуметтік-құқықтық, әлеуметтік-психологиялық, әлеуметтік-педагогикалық, әлеуметтік-экономикалық, әлеуметтік-еңбек, ақпараттық-консультациялық қызметтер көрсетіледі. Сонымен қатар әйел-аналарға арналған 8 курс, балаларға арналған 4 үйірме, 2 консультациялық, яғни заңгерлік және психологиялық кабинет пен 2 клуб жұмыс істейді.
Отбасын нығайтуға және мемлекеттік қолдау шаралары туралы ақпаратты арттыруға, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған оқыту іс-шаралары ұйымдастырылады. Жұмыс барысында көрсетілетін көмектің тиімділігін талдап, мониторингтеу жұмыстарын жүргізеді.
Есепті кезеңде орталықтағы үйірмелер мен курстарға 682 адам, яғни 196 бала және 482 әйел тіркелді. Оның ішінде 55 әйел түрлі курстарға, 148 бала үйірмелерге қатысып жүр. Биыл шілде айының есебі бойынша орталықта 482 қатысушы түрлі қызмет алды. Қысқамерзімді курсты аяқтап сертификат иеленгендер саны – 219. Шілде айында үйірмелерге қатысушы баланың саны 148-ге жетті. Оның ішінде «Қолөнер және тігін» үйірмесінде – 49 қатысушы, «Аспаз және кондитер» тобында – 9, «Ерке сылқым» биінде– 42, «Қазына» ұлттық аспаптар үйірмесінде 48 қатысушы бар.
Әлеуметтік жағдайына орай толық отбасынан – 13, толық емес отбасынан – 16, көпбалалы отбасынан – 110 қатысса, жетім бала саны – 9. Оның ішінде «Жамбыл облыстық тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына әлеуметтік көмек көрсету орталығынан» 10 бала түрлі үйірмелерге қатысты, – дейді орталық директоры Эльмира Мырза- Ғали.
Орталық тек рухани тәрбие ордасы ғана емес, өмірге нақты бағыт сілтейтін, нәзік жандыдарға кәсіби жол ашатын шынайы мүмкіндік мекеніне айналып отырғаны анық. Мұнда әйелдердің құр отырмай, кәсіп меңгеріп, тіршіліктің тізгінін берік ұстауы үшін бар жағдай жасалған. Бүгінгі қоғамда тек ана болу аз, өзін таба білу, өз ісін дөңгелету басты мұраттардың біріне айналған. Орталық осы қажеттілікті ескеріп, қыз-келіншектерге арналған түрлі кәсіби курстарды ұсынып, өз жұмысын жалғастырып келеді.
«Әйелдің берекесі ас үйден басталады» демекші, кулинариядан бастап тігін өнері, SMM, дизайн, бьюти саласына дейін түрлі бағыттар бар. Әр қатысушы тек білім алып қана қоймай, өз бойындағы талант пен сенімін оятуға мүмкіндік алып отыр.
Орталықта жүріп бірі аспаздық шеберлікті меңгеріп, асханаға жұмысқа орналасса, енді бірі тігін цехын ашуға ұмтылып жүр. Мамандар тек кәсіп қана үйретпей, мотивациялық тренингтер арқылы рухани қолдау көрсетуден де алдына жан салмайды. Әр сабақ тек теория емес, шынайы өмірге бағыттайтын, болашаққа баспалдақ болатын тәжірибе алаңы. Орталық ұсынған мүмкіндіктер әйелдердің қоғамдағы орнын айшықтай түсетін айна іспетті.
Цифрлық дәуірдің көшіне ілесу бүгінгі әйел заты үшін де ауадай қажет. «Анаға тағзым» орталығы осыны да ескеріп, нәзік жандыларға арнап SMM курстарын жүйелі түрде өткізіп келеді. Бұл курс тек әлеуметтік желідегі парақшасына сурет жүктеп қою ғана емес, өз ісін таныстырып, табыс табуға бағытталған нақты қадам. Қатысушылар «Facebook», «Instagram», «TikTok» платформаларында жарнама жасау, аудитория жинау, контент жоспарлау сияқты маңызды дағдыларды меңгереді. Осы орайда орталықта SMM курсының жетекшісі қызметін атқарып жүрген Қымбат Нұрманалиевамен тілдескен едік.
– Бұл орталыққа келгеніме де төрт жылдан асыпты. Алғашқыда маған сеніп тапсырылған міндет орталықтың «Instagram» мен «Facebook» әлеуметтік желілеріндегі ресми парақшаларын жүргізу болды. Бұл оңай жұмыс емес, өйткені әлеуметтік желіде аудиториямен дұрыс байланыс орнату үшін тек мәтін жазу жеткіліксіз. Онда идея, сезім, сенім болуы шарт. Содан бастап мен әлеуметтік желілер арқылы орталықтың жұмысын, оның құндылықтарын, отбасына қолдау көрсетудегі маңызын жеткізуге тырыстым. Әрбір жазба, әрбір пост тек ақпарат емес, ол біздің қоғамға айтқан үндеуіміз, отбасылық құндылықтарды дәріптеудің бір жолы болды.
Уақыт өте келе жинаған тәжірибемді басқаларға да жеткізгім келді. Осылайша ашылған курсты жүргізу жауапкершілігі негізгі жұмысыма қосымша ретінде маған жүктелді. Бұл курстарға әсіресе аналар мен қыз-келіншектер көптеп қатысып жүр. Өйткені қазіргі заманда әлеуметтік желілер – табыс табудың, кәсіпті дамытудың, қоғамға ойыңды жеткізудің ең тиімді құралы.
Көптеген әйелдер үйде отырып-ақ шағын кәсібін дамытқысы келеді, бірақ жарнама жасауды, аудитория жинауды, контент құруды білмейді. Міне, дәл осы тұста бұл курс оларға үлкен демеу болуда. Мен үшін шәкірттерімнің табысы ең үлкен қуаныш. Қазіргі таңда бірі өз ісін бастап үлгерсе, екіншісі көптен бері қолы жетпей жүрген арманын жүзеге асыруға дайындалып жүр. Өзімнің білгенімді үйретіп, өзгеге пайда тигізу - менің жүрегімнің қалауы.
SMM курсы – бүгінгі заманның ең қажетті әрі өміршең мамандықтарының бірі. Бұл сала ешқашан құнын жоймайды, керісінше заман талабына қарай жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Сондықтан әрқашан оқыту барысында: «Әлеуметтік желілерде дұрыс жұмыс істей алсаңдар, ол сендерге жаңа есік ашады» деген сөзді жиі қайталаймын.
Бұл мекеменің өзіне тән ерекше атмосферасы бар. Тіпті сыртынан қарасаңыз да, бір жылылық сезіледі. Ал ішіне кірген сәтте ерекше бір тыныштық пен мейірімге бөленесіз. Мұнда келген әр адам қолдау сезініп, шабыт алады. Алдағы уақытта да SMM курсының жетекшісі ретінде өзімді дамытып, тың идеяларды жүзеге асырып, көптеген әйелдерге қолдау көрсеткім келеді. Өйткені бұл тек мамандық емес, бұл адамдардың өмірін өзгертетін, оларға жаңа мүмкіндік сыйлайтын үлкен күш.
Алайда қазіргі заманда бір істі меңгеріп қана қою жеткіліксіз. Қолыңнан келген өнерді халыққа таныстыра білу, тұтынушыға дұрыс жеткізу де маңызды. Міне, дәл осы тұста SММ курсының рөлі ерекше. Тігінші өз бұйымын, аспаз өз өнімін, кондитер өзінің пісірген тәттісін, басқа мамандар өз қызметін әлеуметтік желілер арқылы жарнамаласа, кәсібін кеңейтіп, тұрақты тұтынушы таба алады. Сондықтан біздің орталықтағы SММ курсы әйелдер үшін болашақ кәсібін дамытуға бағыт беретін негізгі құрал.
Әрбір ана, қыз-келіншек өз жұмысын суреттеп, әлеуметтік желіде дұрыс таныстырып, клиенттермен байланыс орната алады. Осылайша, «Анаға тағзым» орталығында оқыған әйел-аналар бір мамандықпен шектелмей, оны дамытып, заман талабына сай табысты кәсіпке айналдыру мүмкіндігіне ие болады. Яғни, тігін мен маникюрді үйренген ананың да, кондитерлікпен айналысқан әйелдің де кәсібіне қанат бітіру – SММ курсының басты мақсаты. Сөйтіп кеше ғана интернетке кіре алмай жүрген аналар бүгінде өз парақшасын кәсіби түрде жүргізуді меңгеріп, өз ісіне құлшына кірісіп кетті. Бұл заманауи құрал арқылы өзіңді танытып, жеке бренд қалыптастыру да тиімді, – деді Қымбат Қаржауқызы.
Бұл орталықта өткен әр сабақ сенімге апарар жаңа баспалдақ десе болатындай. Түрлі курс арқылы әйелдер тек білім емес, заманауи қоғаммен үндесу мәдениетін де үйренеді. Сөйтіп технология мен болашақтың тізгінін қатар ұстауға мүмкіндік алады. Мұнда келген әр әйел өз өмірінің басты кейіпкері екенін сезініп, қолынан іс келетінін дәлелдеуге ұмтылады.
– 2023 жылдан бастап осы орталықтағы қолөнер үйірмесінің жетекшісімін. Осы уақыт ішінде 300-ге жуық қыз-келіншек біздің үйірмеге келіп, түрлі қолөнер түрін үйреніп шықты. Үйірмемізде қыздар моншақпен сәнді сөмке тоқуды, әшекей бұйымдар, құмыра, гүлдер, қобдиша жасауды меңгереді. Сонымен қатар, құрғақ жүннен тақия тоқу сияқты ұлттық өнерді де игеріп, оны қазіргі заманға лайықтап жасап жүр.
Мен үшін әр шәкіртімнің әрбір жетістігі – үлкен қуаныш. Бүгінде үйірмеге жазылған бірнеше қыз-келіншек жәрмеңкелерге қатысып, өздері жасаған бұйымдарын сатылымға шығарды. Тіпті, шағын кәсібін бастап, тапсырыс қабылдап отырғандары да бар. Үйірмеге келген кейбір қыздар алғашында сенімсіздік танытып, өздеріне сенбейтін. Бірақ өнер арқылы олар бойларындағы ашықтықты тауып, жауапкершілікке үйреніп, өз күшіне сене бастады. Бұл өзгерістерді көріп, ата-аналары алғыс айтады.
Жұмыс барысында ұмытылмас сәттер де көп болды. Бірде анасы мен қызы қол ұстасып, бірге келіп, бірігіп сөмке тоқыды. Бұл маған ерекше әсер етті. Сондай-ақ бір қыз бала анасына қолымен жасаған алғашқы бұйымын сыйлап, бәріміздің жүрегімізді елжіреткен еді. Үйірмемізде танымал шеберлер бірлескен шеберлік сағаттарын өткізіп тұрады. Ал шәкірттерімнің өздері кейіннен басқа балаларға ұстаз болып, шеберлік сағатын жүргізген сәтін мақтанышпен айтамын. Бұл олардың шын мәнінде өскенін, дамығанын көрсетеді.
Дүниеде ең қымбат нәрсенің бірі ұлттық өнерді дәріптеу деп ойлаймын. Әшекей мен тұрмыстық бұйымдарды жасауда біз дәстүрлі өрнектерді қолданып, соны бүгінгі заман талғамына сай үйлестіріп келеміз. Ұлттық мұраны сақтап қана қоймай, оны жаңа қырынан танытуға мүмкіндік береміз. Мен өз ісімді тек үйірме жұмысы деп емес, қыз-келіншектердің өміріне сенім сыйлайтын, оларды еңбекқорлыққа баулитын үлкен мектеп деп білемін. Олардың жетістігі менің еңбегімнің жемісі болса, ал қолөнер жүрегімнің қалауы, – дейді «Бойтұмар» қолөнер және дизайн үйірмесінің жетекшісі Жазира Жолдыбайқызы.
16 жастағы Диляра Нұрғалиқызы осы орталықта «Тырнақ әрлеу шебері» курсының жетекшісі Ғазиза Сүгірбаеваның қолдауымен талапты түлек атанып, сертификатқа қол жеткізді. Ол бала күнінен-ақ тырнақ дизайнына құмартқан екен. Бірде «Анаға тағзым» орталығына жолы түскен анасы қызына «Тырнақ әрлеп үйренгің келе ме?» деп сұрақ қояды. Сонда «Әрине» деп қуана жауап берген қызын орталыққа жетектеп барады. Сөйтіп аптасына екі рет дәріс алып, тырнақ әрлеудің қыр-сырын меңгеріп алады. Мұнда алған білімі мен тәжірибесі оған сенім мен шабыт сыйлайтынын жеткізді. Бүгінде Диляра арманын іске асыру барысында, өз кәсібін таба білген жас шеберге айналып келеді.
– «Анаға тағзым» орталығында тырнақ әрлеу курсын оқу менің арманымның алғашқы қадамы. Күн сайын жаңа нәрсе үйреніп, тырнақ формаларын таңдаудан бастап, гельмен жұмыс істеудің әдіс-тәсілдеріне дейін меңгердім. Түрлі түстердің үйлесімін сезіну, сызық жүргізу, әрлеу техникасы бәрі мен үшін қызық әрі ерекше болды. Стерильдік, тазалық, клиентпен қарым-қатынас сияқты кәсіби дағдыларды да меңгеруге тырыстық.
Алғашқы жасаған дизайнымды көргенде, бойымды мақтаныш пен қуаныш кернеді. Дәрістер өте жылы атмосферада өтті. Курстың соңында қолыма сертификат алған сәт өзіме жасаған ең үлкен сыйлық сияқты әсер етті. Ең бастысы бұл курс менің өмірімде жаңа парақ ашты. Жай ғана хобби деп қараған дүниемнің кәсіби жолға айналатынын бұрын білмеген едім. Қазір жақындарым мен құрбыларымның тырнағын әрлеп, алғашқы тапсырыстарымды қабылдай бастадым.
Алдағы уақытта өз шағын студиямды ашып, талай арудың ажарлана түсуіне үлес қосуды армандаймын. Осындай түрлі курстардан өтуіме мүмкіндік берген «Анаға тағзым» орталығы мен тырнақ әрлеуді үйретіп, кәсібіме жол ашқан жетекшім Ғазиза Сүгірбаеваға алғысымды білдіргім келеді, – деді Диляра.
Орталықтың әлеуметтік жұмыс жөніндегі мамандары да түрлі саланы меңгеруге атсалысуда. Олар заңгерлік көмек, тұрғын үй, зейнетақы және жәрдемақы алу, жер қатынастары, «Eqov kz» порталы арқылы қызметтерге жүгіну, жеке кәсіп ашу, қаржылық сауаттылықты арттыру және тағы басқа да мәселелер бойынша 2437 адамға консультация беріп, 9748 қызмет түрін көрсеткен екен. Сондай-ақ тұрғындардың әлеуметтік жағдайын анықтау мақсатында халық көп шоғырланған жерлерде рейд жасалып, зерделеу жұмыстары да жүргізіліп тұрады.
Ал «Жан дауа» психологиялық көмек беру кабинеті - жан жарасын сөзбен емдейтін, көңілге үміт шуағын себетін тыныш мекен. Мұнда келген әр адам жүрегіндегі мұңын жеңілдетіп, жанын ауыртқан ойлардан арылуға мүмкіндік алады. Тәжірибелі психолог әйелдердің ішкі күйін тыңдап қана қоймай, оны қайта түлетуге жол сілтейді. Кейде тіршілік титықтатқан нәзік жандыларға жолданған бір ауыз жылы сөз бір шуақты сәттің бастауына айналатыны бар. Биыл алғашқы жартыжылдықта психолог маманға 20 адам жеке психологиялық кеңес алуға келіпті. Ал қайта психологиялық көмекке жүгінгендер саны – 125 болса, жалпы өткізілген сеанстар саны 333-ті құрап отыр. 43 топтық тренинг третинг өткізіліп, оларға қамтылғандар сны 875 адамға жеткен.
Психологиялық кабинеттің көмегіне жүгінгендердің жас ерекшеліктері 7 мен 70 жас аралығын құрайды. Олардың мәселелері оңтайлы шешіліп, әр тұлғаға психологиялық қолдау көрсетіліп, тиісті кеңес және тиімді бағыт-бағдар беріліп отырады. Психологтың қабылдауына келгендердің кейбірі отбасындағы қарым-қатынастың бұзылуы, ажырасу, жанұядағы келеңсіздіктер, бір-бірімен тіл табыспау сынды сан алуан проблемаларды алға тартқан. Ал енді тағы бірі жасөспірімдердегі мінез-құлық өзгерісі, яғни бала бойындағы жағымсыз іс-қимылдар, еліктеулер, депрессия мен стресстің салдарынан көмекке жүгінген. Түрлі мәселе бойынша қайырылғандардың проблемалары психологтың көмегімен оңтайлы шешіліп, әрбір келушіге қолдау көрсетіліп, тиімді бағыт-бағдар беріліп отырады.
– Биыл қаңтар-маусым айларында 78 адам жүгінді. Әр адам орталыққа әртүрлі мәселемен келді. Алайда барлығын біріктіретін ортақ нәрсе – ішкі жан дүниедегі ауырлықты жеңілдетуге деген қажеттілік. Жанұядағы келеңсіздіктердің салдарына қатысты 33-34 жастағы 5 адамға көмек берілді. Отбасындағы түсінбеушілік, жұбайлар арасындағы қақтығыстар олардың басты мәселесіне айналған. Ал 35 жас шамасындағы 8 адам баласымен тіл табыса алмағанын алға тартты. Көбіне жасөспірім балалардың ата-анамен тіл табыса алмауы, бір-бірін түсінбеуі жиі кездеседі.
Жан дүниесіндегі мазалаған ойды бөлісу үшін 20 адам көмек сұрады. Бұл – ең көп сұранысқа ие бағыт. Келушілердің көбі өз уайымын, ойдағы мазалаған мәселелерін айтқысы келіп, ішіндегісін ақтарып, жеңілдеп қайтады. 17-18 жастағы балалар арасында ашушаңдық, оқудан қашу, тәртіпсіздік сияқты мәселелер көп байқалады. 13 адам стресске түскенін алға тартып, жұмыс, тұрмыс пен отбасылық қиындықтардан жүйкесі шаршағанын жеткізді.
Соңғы алты ай ішінде жүргізілген психологиялық жұмыс барысында адамдарға өз сезімдерін ашық айтуға, қиындықтарын жеңуге мүмкіндік берілді. Әсіресе жан дүниесіндегі мазалаған ойларын бөлісіп, жеңілдеп қайтқан адамдардың көптігі психологиялық қолдаудың маңызын арттыра түседі. Сонымен қатар стресс пен агрессия деңгейінің жоғары болуы – қоғамдағы эмоционалдық тұрақсыздықты көрсетеді.
Жасөспірімдер арасындағы мінез-құлықтың бұзылуы да назардан тыс қалмауы тиіс. Бұл бағытта ата-аналармен және мектептермен бірлесе жұмыс жүргізу маңызды. Орталықтың басты мақсаты – әрбір жанға психологиялық тұрғыдан қолдау көрсету, оларға сенім сыйлау, ішкі әлеміндегі тыныштықты табуға көмектесу ең басты мәселе болып тұр, – деді орталықтың психологы Аида Назымбекова.
Сонымен қатар орталықта заңгерлік кеңес беру кабинеті де тұрақты қызмет көрсетеді. Мұнда заңгерлік кеңес алу мақсатында 32 тұрғын тіркелген. Бұл жерде азаматтық құқық, отбасы, еңбек, әлеуметтік мәселелер бойынша кәсіби бағыт-бағдар беріледі. Әсіресе қиын жағдайға тап болған әйелдерге құқықтық көмек ауадай қажет екені анық. Заңгер мамандар әр істің мән-жайына терең үңіліп, әділдікке қол жеткізу жолдарын түсіндіріп беріп отыр. Осылайша, орталық нәзік жандылардың тек жанын ғана емес, құқығын да қорғауға күш салып келеді.
Әз аналардың мейірімі мен қазақ әйелінің киесін ұлықтаған рухани орта – алақан секілді аялы әрі жанға жылы тиеді. Мұнда ұлттың ұлы болмысы – әйел арқылы бейнеленеді. Қазақ қоғамындағы ананың орнын, қыз тәрбиесінің маңызын ұғындырған бұл орталық – болашаққа берілген аманаттай әсер қалдырады. Руханият пен адамгершілік сабақтары дәл осы жерден басталады. Мұнда өткеннің өнегесі мен бүгіннің беталысы үндесіп, болашаққа бағдар жасалады.
Сананы серпілтіп, жүректі тербететін көркем ортаның адамға берері мол. Қиындық көрген әйелге медеу, бағыт іздеген қыз балаға бағдаршам болған орталық – тек көмек орталығы ғана емес, үміт пен сенімнің символы сияқты. Қолөнерден бастап кәсіпкерлікке дейін бар қажеттілікті қамтыған бұл орталық – қыз-келіншектердің өз орнын табуына үлкен мүмкіндік беріп отыр. Бұл жалаң ұран емес, терең түйсіктің, кемел мәдениеттің көрінісі.
«Анаға тағзым» орталығының атқарып отырған әр ісі – қазақ қоғамының рухани жаңғыру жолындағы бірегей қадамы. Мұнда құрмет пен қайырымдылықтың алтын арқауы өріліп жатыр. Орталық бүгінгі қоғамның анаға деген шексіз ризашылығының белгісі. Сондықтан ана аманаты – ел аманаты болып қала бермек. Ал осы аманатқа адалдық танытқан елдің ертеңі міндетті түрде жарқын болмақ.
Құралай СЕЙСЕНБЕКҚЫЗЫ