
«Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы аясында өткен іс-шарада көлік прокуратурасының соңғы 3 жыл ішінде атқарған жұмысына қысқаша шолу жасалды. Бұл тұрғыда қадағалаушы органның азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғаудағы, мемлекеттік-құқықтық құрылымдардың тұрақты жұмыс істеуі үшін қажетті жағдайлар жасаудағы, ішкі саяси тұрақтылық пен қоғам бірлігін сақтау мәселелеріндегі рөлі аталып өтті.
Прокуратураға әділдік іздеп, заң аясында көмек сұрап келетін тұрғындардың қарасы қалың. Олар көбіне құқықтарының бұзылғандығына, заңды мүдделерінің еленбегеніне шағымданады. Мәселен, соңғы 3 жылда 748 жұмысшының конституциялық құқықтары қорғалған. Атап айтқанда, 2023 жылы 11 лауазымды тұлғаға қатаң тәртіптік жаза қолданылып, теміржол мекемелері ұжымдық шартты бұзғаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодекстің 97-бабы 3-бөлігі бойынша жауапкершілікке тартылған. Қадағалау қызметі арқылы 694 теміржолшының конституциялық құқықтары қорғалыпты.
2024 жылы темір жол көлігінде қозғалыс қауіпсіздігінің заңдылығына жүргізілген талдау нәтижесінде жолдың сапасыз күтімі, жұмысшылардың конституциялық құқықтарының бұзылуы, дефектоскопиялық арба мен мобильді диагностикалық кешен мәліметтерінің тиісінше зерттелмеуі, жол дистанциясының техникалық жабдықталуының жеткіліксіздігі және басқа да фактілер анықталған екен. Осы орайда «Қазақстан Темір Жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамына 2 қадағалау актісі енгізіліп, 21 жұмысшының конституциялық құқықтары қорғалып, артық жұмыс істегені үшін 731 000 теңге төленсе, теміржол кәсіпорнының 7 басшысы жауапкершілікке тартылыпты.
2025 жылы 33 азаматтың конституциялық құқығы қорғалса, бизнесті қорғау бойынша мобильді топқа халықаралық тасымалдаушылардан 6 сигнал келіп түскен. Талдау нәтижесінде көліктік бақылау инспекциясы қызметкерлерінің заңсыз төлем есептегені анықталған. Прокуратураның тексерісі нәтижесінде, 6 кәсіпкердің құқығы қорғалыпты.
Бүгінгі таңда халықтың прокуратураға өтініш беруі үшін бірнеше тәсіл ұсынылып отыр. Қазір азаматтар мен заңды тұлғалардың өкілдері өздерінің өтініштерін халыққа қызмет көрсету орталықтары, «Қазпочта» АҚ бөлімшелері, прокурордың блогы, «Е-Өтініш» немесе «Электронды үкімет» порталдары немесе тікелей прокуратура органдары арқылы, оның ішінде прокурордың жеке қабылдауы кезінде бере алады. Бұл өтініш беру тәсілдерінің кейбірі халық үшін өте ыңғайлы әрі пайдалы. Одан бұрын уақыт пен материалдық қажеттілікті үнемдеуде көмегі зор. Бірақ ең бастысы – азаматтардың құқығы бұзылған жағдайда жедел әрекет етуге, оларға қажетті ақпаратты тез әрі ыңғайлы түрде беруге жағдай жасайды.
Жиын соңында ардагерлер ұйымдарының төрағалары, темір жол мекемелерінің басшылары құттықтау сөз сөйлеп, ізгі лебіздерімен бөлісті. Жамбыл көлік прокурорының орынбасары Серік Сейітжановтың қорытынды сөзінен кейін шақырылған қонақтарға естелік ретінде кішігірім сыйлықтар табыс етілді.
Сымбат ҚУАНЫШ