Біз жанбасақ лапылдап,
Аспан қалай ашылмақ...

Arainfo.kz - жастарға арналған басылым

Байланыс

Мемлекеттіліктің берік тұғыры

Мемлекеттіліктің берік тұғыры
Автор
Айшықты да айтулы мерекенің бірі – Конституция күні. Ата Заңымыз халықтың бірлігі мен бейбітшілігіне негізделген мемлекеттік Жарғы. Өркениетіміздің өркендеуін, ел шаңырағының шайқалмауын шамшырақ еткен Ата Заң бабалар жолының бағдаршамы, тұрақты даму көзінің темірқазығы. Міне, дамыған елдердің қатарына ену мақсатына даңғыл жол салатын құнды құжатымыздың қабылданғанына да биыл 30 жыл толады.

Әрбір мемлекеттің болашағы баянды болуы үшін ең әуелі оның ішкі және сыртқы саясаты, беделі мен  бет-бейнесі заңмен реттелуі керек. Заң – халықтың үзігін жалғаған алтын жіп, елдіктің еңсесін тіктейтін ереже.  Белгілі бір қағида-тәртіпті бекітеді, әділеттілікті орнатады, ұрпақ санасына адалдықты сіңіреді.

Қазақ даласында ежелден-ақ ел бірлігін сақтап, халықтың болмысын айқындаған заңдар жүйесі қалыптасқан. «Қасым ханның қасқа жолы» әділеттің шамшырағы болса, «Есім ханның ескі жолы» елдіктің тірегіне айналды. Ал Тәуке ханның «Жеті жарғысы» ұлт тағдырына өлшеусіз үлес қосып, сан ғасыр бойы жұртымыздың санасын сәулелендірді.

Бүгінгі Қазақстан сол заңдар сабақтастығын жалғастырып, жаңа дәуірдің есігін айқара ашқан ел. Тәуелсіздікке қол жеткізген сәттен бастап небәрі 34 жыл ішінде еліміз талай асуларды бағындырды. Әлемдік аренада жаңа мемлекет болып көрінгенімен, тарих сахнасында өз орнын алтын әріппен таңбалап үлгерді. Білім мен ғылымда, өнер мен мәдениетте, спортта, ауылшаруашылығы мен өндірісте, қай саланы айтсақ та, ел мүддесіне қызмет еткен жетістіктер жетерлік. Ал еліміздің басты заңы – Конституция. Ата Заңымыз халықты бірлікке ұйыстырып, әділдікті қорғап, еркіндіктің кепілі, болашақтың бағдары бола біледі. Осылайша қазақтың тарихында жазылған ежелгі заңдар да, бүгінгі тәуелсіз Қазақстанның Ата Заңы да бір-бірімен сабақтасып жатыр.

ҚР Конституциясы осыдан отыз жыл бұрын 30- тамызда  қабылданып, 5-қыркүйекте күшіне енгені баршаға аян. «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп ең бірінші бапта айтылғандай, Ата Заңымыздың негізгі құрылымдары адам мен адам өмірінің қағидаларына негізделіп жазылған.

Қоғам бір орында тұрмайды. Желмен жарысқан жүйрік уақытпен бірге өседі, өркендейді. Уақыт талабы мен қоғам сұранысы жаңа міндеттер қояды. Осы орайда бүгінгі күнге дейін Конституцияға бірнеше рет өзгерістер енгізілген. Ең алғаш болып 1998 жылы өзгертілсе, 2007 жылы қайта жаңарудан өткен. Сондай-ақ 2011, 2017, 2019 және 2022 жылдары мән-маңызы мен мазмұндық тұрғыдан толыға түсті.  

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өткен жылы Конституция күнімен құттықтауында Ата заңымыздың  мемлекеттілігіміздің берік тұғыры, еліміздің дәйекті әрі тұрақты дамуының мызғымас кепілі екенін айрықша атап өтті.  

– Мемлекет пен қоғам өмірінің негізін айқындайтын Конституцияда азаматтардың мүддесіне, құқығы мен бостандығына айрықша назар аударылған. Сондықтан Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан барлық ауқымды өзгерістің мақсаты – халықтың әл-ауқатын жақсарту.

2022 жылғы конституциялық реформаның нәтижесінде жан-жақты демократияландыру үдерісі басталды, саяси жүйені жаңғыртуға жағдай жасалды. Құқық қорғау институттарының және Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің мәртебесі көтерілді. Сондай-ақ Конституциялық Сот құрылды. Бұл мекеме қазір елімізде заң үстемдігін орнықтыруға барынша ықпал етіп отыр.

Конституцияның әділ әрі берекелі қоғамның тірегі саналатын заң мен тәртіпті қамтамасыз ету жолындағы рөлі нығая түсті.    

Азаматтардың негізгі заңымызды құрметтеп, оның талаптарын бұлжытпай орындауы нағыз отаншылдықтың және жоғары жауапкершіліктің айқын көрінісі. Біз Конституцияда бекітілген қастерлі құндылықтарға сүйене отырып, баршаға бірдей мүмкіндік беретін Әділетті Қазақстанды бірге құратынымызға кәміл сенемін, – Президент.

Тәуелсіздігіміздің айшықты белгісіне, егемендігіміздің төлқұжатына айналған Ата Заңымыз бүгінгі күні ел мүддесіне қалтқысыз қызмет етіп келеді. Дамыған мемлекеттердің қатарына ену үшін ең алдымен заңда бекітілген ережелер мен бағыт-бағдарларды берік ұстану қажет. Себебі кез келген өркениеттің өзегінде тәртіп пен әділет, заңға адалдық пен сенім жатады. Қазақ халқы үшін бұл ата-бабадан жеткен ұлы аманат. Жерімізді, дәстүрімізді, тіліміз бен дінімізді сақтап, оны ұрпақтан ұрпаққа жеткізу әр азаматтың қасиетті борышы. Осы орайда Ата Заңымыздың талаптары мен міндеттерін орындау тек мемлекетке жүктелген жауапкершілік емес, барша халықтың ортақ ісі. Әрбір қазақстандық Конституцияны құрметтеп, оның қағидаларын өмірінің темірқазығына айналдырған сәтте ғана еліміз өркениет көшінен қалмай, биік белестерді бағындыра алады.

Мұқағали БАЛТАБАЕВ

AR-AY
Автор

AR-AY

Arainfo.kz жастар газеті

Ұқсас жаңалықтар