
Бұл дегеніміз әлі де елімізде азаматтардың мұң-мұқтажы көп екенінің айқын көрінісі. Басқасын айтпағанда білім және денсаулық сақтау сияқты азаматтарымыз үшін ең қажетті салалардағы тоқтаусыз реформалар мен пилоттық жобалар елді мезі қылғаны жалған емес. Жай ғана Оқу-ағарту министрлігі бастауыш сыныпта оқып жүрген, әріпті енді-енді тани бастаған балаға минутқа оқытатын жарысты әлі күнге дейін қолданыстан шығармай отырғаны әр ата-ананы қынжылтады. Балабақшада қазақша, орысша және ағылшын тілін үйреніп жүрген бүлдіршін үйіне келгенде ата-анасынан «алма қазақша ма, әлде ағылшынша ма» деп сұрайтын хәлге келдік. Тіл үйрену, жылдам оқу технологиясы керек шығар, бірақ бұл жаңашылдықты қалай пайдалану жолын әбден ойластырып барып жүйеге енгізу керек. Бір ғана білім жүйесіндегі қарапайым мәселе ертеңгі күні қоғам үшін қасірет, айықпас дертке айналуы бек мүмкін.
Президент: «Өздеріңіз білесіздер, мен 2025 жылды «Жұмысшы мамандықтары жылы» деп жарияладым. Бұл – кәсіптік және техникалық білім беру саласын жаңғыртуға және жұмысшы мамандардың қоғамдағы беделін арттыруға арналған маңызды шешім» деді.
Негізі қоғамды алға сүйрейтін жұмысшы мамандар. Жұмысшы мамандарды қолдау саясаты Еуропада XIX ғасырда қолға алынғанын ескерсек, өркениеттен қаншалықты артта қалғанымызды елестету қиын емес. Жұмысшы мамандықты қолдау арқылы орта тапты қалыптастыруға болады. Ал орта тап барлық әлеуметтік, саяси, экономикалық мәселелерге төтеп бере алатын күш. Біз 30 жылдан аса уақыт осыны түсіне алмадық. Нарықтық экономикаға, құқықтық, әлеуметтік, зайырлы мемлекетке сай қоғамдық сананы орнықтырудың жолын таппадық. Алысқа бармай-ақ кешегі кеңестік дәуірдің керекті идеологиясын зерттеп, зерделеп, сол дәуірде қалыптасқан сананы одан ары дамытудың жолын білмедік. Кеңес үкіметінің кезінде «Комсомол» деген айдар тағып жастарға жағдай жасады, қолына жұмыс, басына баспана, кеудесіне намыс орнатты. Қоғамның қозғаушы күшін құшағынан шығармады, арманын жасанды идеологиямен (жасанды интеллектімен емес) шыңдады, өсірді, кеңес адамын жасады. Бұл технологияны біз пайдалана алмадық. Бірақ сол әдіспен өздері тәрбиеленсе де басқа жол таңдаймыз деп әлі ізденіс үстінде.
Менің айтпағым жұмысшы мамандыққа бір жыл арнап, оны науқаншылдыққа айналдырып, келесі жылы «баяғы жартас, сол жартас» болатын болса, онда бұл ешқандай нәтиже бермейді.
«Біз үшін ешкім елімізді дамытып, көркейтіп бермейді. Қазақстан өз азаматтарымызға, яғни бізге ғана керек. Біз өз мүмкіндігіміз бен күш-қуатымызға арқа сүйеуіміз қажет. Сондықтан ұлт ретінде алға басуға не кедергі болса, соның бәрінен арылып, сапалы ұлт болуға тиіспіз. Елімізді жаһанға жайылып келе жатқан өзгерістерге дайындап, Қазақстанды кез келген сын-қатерге төтеп бере алатын қуатты мемлекет етуіміз керек. Бұл – менің Президент ретіндегі басты миссиям. Бұл – тұтас ұлтымызға ортақ маңызды міндет» деп айтты Президент өз сөзінде.
Осыған қарай қанша жылдан бері ұмтылып жатырмыз. Осы сөздер тек қиял мен арманға айналмаса болғаны.
Бақыт ӘЛМҰРАТОВ,
М.Х.Дулати атындағы
Тараз университеті «Педагогика және
әлеуметтік ғылымдар» факультетінің аға
оқытушысы,«TALDAU» социологиялық және
маркетингтік зерттеулер орталығы» қоғамдық
бірлестігінің төрағасы