Менеджерлер неге мазалай береді?

Әлеуметті әбден зәрезап қылған пысықайлар қазір тек телефон қоңырауларымен шектелмей, «WhatsApp», «Telegram», «Instagram» сияқты мессенджерлер арқылы да түрлі ұсыныстарды үздіксіз жібереді. Әсіресе шаблонмен жазылған, бірден сатуға бағытталған мәтіндер көпшілікке таныс. Мұндай хабарламалар көбіне жаппай таратылады, яғни нақты адамның қажеттілігі ескерілмейді. Соның салдарынан ұсыныс пайдалы ақпараттан гөрі спам ретінде қабылданады.

Бүгінде түрлі тестерге, әртүрлі тапсырма сынақтарынан өтуге дайындайтын курстар бар. Сол курсты алуға өтініш қалдырған адамдарға сату менеджерлері хабарласып, толық ақпарат береді. Бірақ кейбіреулері тек ақпарат берумен шектелмей, адамның мазасын алып жіберетін жайттарды естіп қаламыз.

Осындай жайттарға қатысты пікір алмасу мақсатында онлайн сатумен айналысатын менеджер Анар Өтебаймен байланысқан болатынбыз.

– Сату саласында жұмыс істеп келе жатқаныма екі жыл болды. Біз тауарды да, қызметті де негізінен қоңырау шалу немесе мессенджерлер арқылы сатамыз. Рас, кейде клиенттердің мазасын алатын менеджерлер болады, бірақ өз басым әрқашан мүмкіндігінше күндізгі уақытты таңдап, сыпайы түрде байланыс жасауға тырысамын.

Кейде қоңырау шалғанда кейбір тұтынушылардың өзі қай жерден, қашан өтініш қалдырғанын есіне түсіре алмай жатады. Себебі олар әлеуметтік желідегі «Instagram», «TikTok», «Facebook»-те жарнаманы көріп, арнайы сайтқа кіріп, өз еркімен телефон нөмірін немесе электронды поштасын қалдырады. Сол деректер кейін біздің клиенттік базаға түседі.

Осы базадағы нөмірлер арқылы біз іске кірісеміз. Қоңырау шалу немесе «WhatsApp» мессенджері арқылы хабарлама жіберу арқылы байланысамыз. Мақсатымыз –өзіміз ұсынатын тауарды немесе қызметті түсіндіріп, сатылым жасау. Бұл біздің тікелей жұмысымыз, соның арқасында айлығымызды алып, күн көріп отырмыз.

Бірақ бұл жұмыстың да өз қиындығы бар. Кейде адамдар жай ғана қызық үшін немесе сол сәтте ойнап отырып өтініш қалдырып жібереді. Ал оларға хабарласқанда кейбірі ашуланып жауап береді, тіпті балағаттайтындары да болады. Сондай сәттерде зая кеткен уақытымызға кейіп қаламыз.

Менеджерлердің осылай қоңырау шала беруінің де себептері бар. Дәлірек айтар болсақ нарықтағы бәсекелестік күшейген сайын компаниялар клиентке жетудің кез келген жолын қарастырады. Соның ішінде қоңырау шалу– тікелей байланыс орнатудың ең жылдам әрі арзан тәсілдердің бірі.

Сол себепті олар мүмкіндігінше көп аудиторияны қамтуға тырысады. Арнайы цифрлық технологиялардың дамуы адамдардың байланыс деректерін түрлі базаларда жинақтауға мүмкіндік берді. Соның нәтижесінде ұсыныстар кездейсоқ емес, белгілі бір алгоритмдер арқылы менеджерлерге түсіп отырады.

Осы орайда сату менеджерлерінен түсетін үздіксіз қоңыраулардан шаршаған студент Ақниет Жайлаумен де сөйлескен едік.

– Менеджерлер бір рет қоңырау шалып, сонымен тоқтаса мейлі ғой. Бірақ күніне бірнеше рет, әртүрлі нөмірлерден қайта-қайта хабарласа береді. Біреуіне нақты «керек емес» деп айтсаң да сонымен бітпей, артынан тағы біреу дәл сол ұсыныспен шыға келеді. Бір мәтін, сценарий, тек нөмірі мен дауысы ғана өзгереді. Кейде менеджерлер жауабыңды ескермейді. «Алмаймын» деп анық айтсаң да түсінгісі келмей, өзіңмен сөз таластырып кетеді. Тіпті «Неге алмайсыз?» деп қысым жасап, қазбалап, өз пікірін тықпалауға тырысады.

Тағы бір қызығы, біздің нөмірлер мұндай «онлайн сатушылардың» қолына қалай түсіп жатыр? Қайда тіркелдің, қай жерде қалдырдың, белгісіз. Бірақ соған қарамастан, уақыт талғамай қоңырау шала береді. Таңертең ерте ме, кешкіуақыт па, бәрібір. Бір нөмірді бұғаттап, «енді құтылдым» десең, көп ұзамай басқа нөмірден қайта хабарласып тұрады.

Жасыратыны жоқ, кейбір менеджерлердің сөйлесу мәдениеті де сын көтермейді. Ұсынысын қабылдамасаң ренжіп, дауыс көтеріп, тіпті жаман сөз айтып телефонды қоя салатындар да бар. Бұл енді адамгершілікке, этикаға мүлде жат дүние. Қарапайым ғана «жоқ» деген жауапты қабылдай алмайды.

Дегенмен мәселе тек ұсыныстың болуында емес, оның жиілеуінде. Бірреттік, нақты әрі сенімді ұсыныс болуы мүмкін. Ал қайталана беретін, уақытпен санаспайтын, бас тартуға қарамастан жалғаса беретін байланыс тұтынушылар алдында кері әсер қалдырады. Бұл жерде тұтынушының жеке уақыты мен таңдауы ескеріле бермейді.

Жалпы алғанда сату менеджер лерінің тұтынушылар арасында белсенді болуы – нарықтың заңды лығы. Бірақ олардың шектен тыс мазалауы тұтынушы тарапынан наразылық тудырады. Сондықтан тиімді сатылым мен клиенттің жеке кеңістігі арасындағы тепе-теңдікті сақтау – бүгінгі коммуникацияның басты талаптары.

Менеджер жайлы ойды толықтыру үшін Тараз қаласының тұрғыны Айпара Асанова онлайн сатушылардың қатысуымен өз басынан өткен оқиғасымен бөлісті.

– Түнгі 11-дің шамасы. Кішкентай баламды ұйықтатып, өзім де енді тыныш отырайын деген сәтте телефоным шыр ете қалды. Қоңыраудың дауысы қатты шыққаны соншалық, балам шошып оянып кетті. Түн ішінде қоңырау шалған соң маңызды нәрсе шығар деп бірден алдым. Ар жағынан бір қыз тоқтамай сөйлеп кетті: «Сізге тілдер курсы бойынша хабарласып тұрмын, бізде қазір…». Қандай курсқа өтініш қалдырғаным есімде жоқ, ондай өтініш қалдырмаған секілді едім дедім өз-өзіме.

Сыпайы түрде «Кешіріңіз, ешқандай курсқа өтініш қалдырмадым, әзірге керек емес» деп жауап бердім. Әңгіме осы жерден бітеді деп ойлағанмын. Бірақ ар жақтағы адам бірден райын өзгертіп, «Қарап көріңіз, неге бірден шорт кесесіз?» деп қысым жасай бастады. Тағы да «керек емес» деп нақты айттым. Сол кезде мүлде күтпеген жауап естідім, «Онда маған уақытымды алғаныңыз үшін ақша төлеңіз» деді, онымен қоса артынан тағы бірнеше дөрекі сөз қосып жіберді.

Бұл сөзі ақылға сыймады. Түн ішінде хабарласып, тыныштықты бұзғанынан бөлек, өзің сұрамаған қызмет үшін ақша талап етіп тұр. Қызмет ұсыну деген – ең алдымен, адаммен дұрыс сөйлесе білу, оның жағдайын ескеру. Ал мұнда, керісінше, қысым көрсетіп, дөрекі жауап беріп тұр.

Байқағаным, осындай жағдайлар соңғы кезде жиілеп кетті. Біреуінен құтылдым десең, екіншісі шығады. Әртүрлі нөмірмен қоңырау шалып, мазаңды ала береді. Бас тартсаң қоймай, көндіруге тырысады. Кейде тіпті шектен шығып, агрессияға дейін барады.

Кейбір менеджерлер расымен де шектен шығып кетеді. Бір рет хабарласып, жауап алмаса болды, қайта-қайта мазалай беретінін жоғарыда жаздық. Бірақ көпке топырақ шашудан аулақпыз. Өз жұмысын дұрыс істеп, уақытпен санасып, сыпайы сөйлейтіндерді де кездестіріп жүрміз. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, мұның бәрі де өзара құрметке келіп тіреледі. Клиент те, менеджер де ілтипат сақтай білсе, түсініспеушіліктің туындамайтындығы сөзсіз.

Сымбат ҚУАНЫШ