Мәдениетіміздің ажырамас бөлігі

Ислам дінінің негізгі қағидаттары қазақ халқының тұрмыс-тіршілігіне, әдет-ғұрыптарына, салт-дәстүрлеріне терең ықпал етті. Мысалы, отбасы мен бала тәрбиесіне қатысты қазақ халқының дәстүрлері исламның отбасылық құндылықтарына сәйкес келеді.

Сонымен қатар, діни мерекелер мен ұлттық салт-дәстүрлер бір-бірімен үйлесім табады. Ораза мен құрбан айт сияқты діни мерекелер қазақ халқының дәстүрінде ерекше орын алады. Бұл мерекелер әлеуметтік бірлік пен ынтымақты нығайтуға, адамдарды жақындастыруға бағытталған әрі қоғамның рухани дамуына ықпал етеді.

Дін мен дәстүрді бір-біріне қарсы қою – қазақ қоғамы үшін өте зиянды әрі пәтуасыз іс. Екі құндылықтың арасындағы өзара байланысты жоққа шығару – адамдардың рухани өмірін бұзып, қоғамды тұрақсыздыққа әкелуі мүмкін. Мұндай көзқарас кейде дәстүрді дінге қарама-қайшы деп қарастырып, оны шектеп тастауға немесе керісінше дәстүрді діннен жоғары қоюға әкеледі. Бұл жағдай қоғамдық келісім мен бірлікті бұзады. Мысалы, кейбір адамдар дәстүрлі қазақтың ұлттық салттарын «діни емес» деп атап, оларды теріске шығарады. Бұл әрекет діни сауаттылық пен ұлттық мәдениеттің арасында қайшылық тудырып, халықтың рухани тұтастығын әлсіретуі мүмкін. Сонымен қатар, дәстүр мен діннің бір-біріне қарсы тұруы адамдардың ұлтқа деген махаббаты мен діни сенімге деген құрметін төмендетуі ықтимал.

Дін мен дәстүрді бір-біріне қарсы қоюдың орнына, оларды үйлестіру қажет. Бұл үшін адамдар екеуінің арасындағы ортақ түйіндерді тауып, екі құндылықты өзара түсіністікпен қабылдауы керек. Сонымен қатар, дін мен дәстүрдің үйлесімділігін қамтамасыз ету үшін қоғамдағы дін өкілдері мен мәдениет қайраткерлері, сондай-ақ білім беру жүйесі мен мемлекеттік органдар бірлесе жұмыс істеуі керек. Олар халық арасында дін мен дәстүрдің үйлесімділігін насихаттап, адамдарға дұрыс ақпарат беру арқылы қоғамның рухани сауатын арттыруы тиіс.

Алмат ШАДИЕВ,

облыс әкімдігі дін проблемаларын

зерттеу орталығының Жамбыл ауданы

бойынша инспекторы