Курьерлік қызмет дамып келеді
Қазіргі қоғамда адамның өмір сүруіне қатысты тұрмыстық жай-күйі бұрынғыдан әлдеқайда жеңілдей түсті. Күнделікті қажеттілігіңді өтеу үшін ұзақ жол жүру, кезек күтіп сарылу секілді кісіні әбігерге салатын жағдайлар сирек кездеседі. Бүгінгідей дамыған заманда отын жарып, су таситындар жоқтың қасы. Басқа өңірді қайдам, біздің облыста көгілдір отын, ауызсу дегеніңіз үйдің ішіне дейін кіріп тұр. Тіпті шалғайда жатқан елді мекендерге дейін өркениеттің игілігін сезінуде. Бұрын ас-ауқат не тұрмысқа қажетті бұйымтаймен кез келген адам ауа райына қарамай базар мен дүкен жағалайтын. Қарлы боран мен толассыз жаңбырда да бүрсеңдеп, далада жүретін.
Ал бүгін жаңа мүмкіндіктер өмір салтын өзгертті. Телефон не компьютер арқылы керегіне тапсырыс берсе жеткілікті. Тек қызметіне сай ақысын төлесең болғаны. Азық-түлік, дәрі-дәрмек, киім-кешек пен тұрмыстық техника, жиһаз, тіпті ішетін тамағыңа дейін қысқа уақыт ішінде үйіңе жеткізіледі. Осылайша күнделікті тірлік жеңілдеп, адам өз уақыты мен күшін маңызды істерге жұмсауға мүмкіндік алды.
Жеткізу мәдениетінің кеңінен қалыптасуына халықаралық сервистердің келуі үлкен әсер етті. Бірнеше жыл бұрын, анығын айтқанда 2019 жылы Қазақстан нарығына испаниялық «Glovo» мен финляндиялық «Wolt» сияқты компаниялар кіргеннен кейін қызмет көрсету сапасы мен жылдамдығы айтарлықтай жақсарды. Олар тек жеткізуді ұйымдастырып қана қоймай, жаңа стандарт қалыптастырды. Қазір бұл платформалар «Yandex Go» сервисімен бірге еліміздің Тараз секілді басқа да қалаларында күн сайын мыңдаған тапсырысты орындап отыр. Қосымшаны ашып, қажетті затты таңдау арқылы кез келген адам бірнеше минут ішінде тапсырыс бере алады. Курьердің қозғалысын картадан бақылау мүмкіндігі де жасалған. Соның арқасында жедел жеткізу күнделікті өмірдің қалыпты тәжірибесіне айналып келеді.
Тараз қаласындағы жеткізу қызметінің ең танымал бағытының бірі дайын тамақ тасымалдау болып отыр. Аталған курьерлік қызмет арқылы тұрғындар мейрамханаға бармай-ақ сүйікті тағамына тапсырыс бере алады. Бұл бағытта халықаралық брендтермен қатар жергілікті кәсіпкерлер де белсенді жұмыс істейді. «KFC», «Burger King», «Papa John's» сияқты танымал желілермен бірге «Basilic», «Salam Bro», «Bauyrdaq», «Lanzhou» секілді мейрамханалар тұрғындардың сұранысын қамтамасыз етіп отыр. Мұндай серіктестік бір жағынан бизнеске қосымша табыс әкелсе, екінші жағынан тұтынушыларға таңдау мүмкіндігін кеңейтеді. Әсіресе жұмысбасты адамдар мен жастар үшін бұл қызмет уақытты үнемдеудің тиімді жолына айналды.
Облыс орталығында аталған курьерлік қызметтердің көмегімен азық-түлік жеткізу де ерекше қарқын алды. Үлкен сауда желілері онлайн тапсырыс қабылдауды белсенді дамытып жатыр. «Magnum» мен «Small» дүкендерінен күнделікті қажетті өнімдерді үйге алдыру қалыпты құбылысқа айналды. Kaspi платформасы арқылы жасалатын тапсырыстар да кең таралған. Мұндай қызмет әсіресе қолайсыз ауа райында немесе уақыт тапшылығы кезінде тұрғындарға үлкен жеңілдік береді. Сонымен қатар бұл бағыт шағын және орта бизнеске жаңа сату арналарын ашып, бәсекелестікті арттырып отыр.
Сол секілді «Wolt», «Glovo» курьерлік қызметтерінде дәрі-дәрмек жеткізу қызметінің маңызы да жылдан жылға өсіп келеді. Қазіргі кезде адамдар қажетті препараттарды бірнеше минут ішінде тапсырыс беріп ала алады. «Europharma», «Садыхан», «Biosphere» сияқты дәріхана желілері онлайн платформалармен бірігіп, жедел жеткізу қызметін жолға қойған. Бұл әсіресе денсаулығына байланысты шұғыл көмекті қажет ететін адамдар үшін өте маңызды. Кей қосымшалар тұтынушының дәріханалардағы бағаларды салыстыруына да жағдай жасап қойған.
Жеткізу қызметінің тағы бір маңызды бағыты тұрмыстық тауарлар мен басқа да қажетті заттарды тасымалдау болып отыр. Қазіргі сервистер арқылы косметика, электроника, гүлдер, кеңсе тауарлары және үй жануарларына арналған өнімдерге де тапсырыс беруге болады. Кей платформалар кез келген затты көрсетілген мекенжайдан алып келу қызметін ұсынады. Бұл мүмкіндіктер курьерлік қызметтің тек тамақ тасымалдаумен шектелмейтінін көрсетеді.
Осылайша қала көшелерінде бозала таңнан түн ауғанша сары сөмкесін асынып, велосипед немесе самокатпен асығыс кетіп бара жатқан жастарға көзіміз үйреніп қалды. Олардың бір бөлігі курьерлікті қосымша табыс емес, негізгі кәсіп ретінде таңдағандар. Тараз қаласында курьер болып жұмыс істеу соңғы жылдары көптеген адам үшін тұрақты табыс көзіне айналды. Қала аумағы аса үлкен болмаса да, жеткізу қызметіне сұраныс тұрақты өсіп келеді. Онлайн тапсырыс көбейген сайын курьерлердің рөлі де артып отыр. Дегенмен бұл жұмыстың өзіндік ерекшеліктері, талаптары және күнделікті кездесетін қиындықтары бар.
Тараз «Парасат» колледжінің 3 курс студенті Азамат Оспанов –оқуымен бірге жұмысты қатар алып жүрген жас. «Wolt» жеткізу қызметінде еңбек ететін жігіт тұрғындардан түскен тапсырыстарды мопедпен жеткізеді. Өйткені осы тасымал түрі қала ішінде тез әрі ыңғайлы көрінеді. Ал курьерлік салада табыс тұрақты айлықпен емес, істеген жұмыс көлеміне қарай есептеледі екен.
Курьерлік қызметтің тағы бір маңызды ерекшелігі икемді жұмыс уақытымен байланысты. Көптеген платформалар курьерлерге өзіне қолайлы уақытта жұмыс істеуге мүмкіндік береді, бұл әсіресе студенттерге, қосымша табыс іздейтін азаматтарға немесе уақытша жұмысты қажет қылған адамдарға тиімді. Мұндай қызмет түрі қала ішінде еркін бағдар алуға үйретіп қана қоймай, адамдармен қарым-қатынас жасау қабілетін де жетілдіреді. Сонымен бірге жауапкершілік пен уақытты тиімді жоспарлау дағдылары қалыптасады.
Курьерлік қызмет пандемия уақытынан бері қарқынды дамып келеді. Сол кезеңнен бастап осы салада еңбек етіп жүрген тәжірибелі курьерлердің бірі – Ержан Сәрсенов. «Glovo» жеткізу қызметінде еңбек ететін 30 жастағы курьердің бұл жұмыс жайлы айтары көп.
Жеткізу қызметіне сеніп отырған тұрғындар да аз емес. Мәселен, жас ана Алина Қасымова курьерлердің талай рет қиын сәтте көмекке келгенін айтады.
Бүгінгі таңда курьерлік қызмет тек еркін жұмыс қана емес, мемлекет тарапынан заңдық тұрғыдан реттелетін және әлеуметтік қорғалатын кәсіпке айналуда. Курьерлердің құқығы олардың жұмыс форматына байланысты екі бағытта қорғалады. Егер курьер мекемемен ресми еңбек шартын жасасса, оның мүддесін ҚР Еңбек кодексі аясында мемлекеттік еңбек инспекциясы қадағалайды. Бұл жалақының уақытылы берілуіне және еңбек қауіпсіздігіне кепілдік береді. Дегенмен қазіргі курьерлердің басым бөлігі «Яндекс», «Glovo», «Wol»t секілді цифрлық платформалар арқылы жұмыс істейтіндіктен, Үкімет жаңа Әлеуметтік кодекс аясында оларға арнайы «Тәуелсіз қызметкер» мәртебесін берді.
Жас мөлшеріне қойылатын талап та қатаң, ресми тіркелу үшін курьердің жасы 18-ден асуы тиіс. Кәмелетке толмаған жасөспірімдер тек жергілікті шағын фаст-фуд нүктелеріне ата-ананың келісімімен және шектеулі уақытпен жұмысқа орналаса алады.
Ақтоты ЖАҢАБАЙ