Ақжанның алар асуы көп

Шынында да, болашақ – технология мен инновацияның еншісінде, ал сол болашақтың іргетасын бүгіннен қалап, қиялын шындыққа айналдырып жүрген жастарымыз аз емес. Солардың бірі – Ақжан Тоқтыбай.

Ақжан қазіргі таңда Жамбыл политехникалық жоғары колледжінде «Радиотехника, электроника және телекоммуникациялар» мамандығы бойынша 3-курста білім алып жүр. Талапты жас мектепте оқып жүрген кезінде-ақ робототехника саласына ерекше қызығушылық танытқан. «Робототехника» үйірмесіне тұрақты түрде қатысып, түрлі құрылғыларды құрастыру, бағдарламалау, оларды жетілдіру арқылы өз қабілетін шыңдаған. Осылайша робототехника бағытында талай жетістіктерге жетіп жүрген өнертапқыш өрен өткен жылы X республикалық «WorldSkills Kazakhstan – 2025» кәсіби шеберлік чемпионатында «АКТ желілерінің инфрақұрылымы» құзыреттілігі бойынша бірінші орынды жеңіп алып, алтын медаль иегері атанды.

Кейіпкеріміздің айтуынша, робототехникаға қызығушылығын атасы Дүйсебай Жұмабаев оятыпты. Дүйсебай Тоқтыбайұлы өмірін ғылым-техника саласына арнаған білікті маман болған екен. Ол Өскемен құрылыс-жол институтының «Автомобиль көлігі инженер-механигі» факультетін тәмамдап, ұзақ жылдар бойы осы бағытта еңбек еткен.

Ақжан сонымен қатар жоғары жетістіктерге жетуіне зор үлес қосқан жетекшілердің бірі – кураторы Динара Кенжебекованың да есімін құрметпен атап өтті. Кураторы оқу процесінде де, түрлі жобалар мен байқауларға дайындық кезінде ғылымға құштар жасқа әрдайым кәсіби кеңес беріп, дұрыс бағыт таңдауыма көмектескен екен. Қиын сәттерде қолдау көрсетіп, жігерлендіріп, өз мүмкіндігіне сенуге үйреткен. Ұстаздарының сенімі мен қолдауының арқасында Ақжан биіктерді бағындырып келеді.

Өнертапқыш өреннің айрықша атап өтуге лайық жарқын жобалары да аз емес. Алғаш жасаған өнертабысы – екі дөңгелекті шағын робот. Бұл жоба аса күрделі құрал-жабдықтарды қажет етпеген. Қарапайым қорап, ескі DVD дискілер, колонкадан алынған бөлшектер мен дөңгелектерді пайдалана отырып құрастырылған. Дегенмен дәл осы қарапайым робот болашақ үлкен жобалардың бастауы болды. Алғашқы тәжірибеден кейін ол өз мүмкіндігін сынап көріп, техникалық ой-өрісін кеңейтуге талпынды. Уақыт өте келе «Моторлы қайық», «Тіркемесі бар трактор», «Дрон» секілді түрлі тәжірибелік құрылғыларды жасап көрді. Аталған жобалардың әрқайсысы оның инженерлік ойлау қабілетін дамытып, жаңа шешімдер іздеуге жетеледі.

Жасаған әр жобасы арқылы техниканың жұмыс істеу принциптерін терең түсіне бастайды. Мәселен, алғашқы робот қарапайым мотор мен басқару жүйесі арқылы қозғалып, тепе-теңдікті сақтауды үйретсе, кейінгі жобаларда басқару дәлдігі, қозғалыс бағытын өзгерту, қуат көзін тиімді пайдалану секілді маңызды мәселелерге басымдық берілген. Осы уақытқа дейін ол 5-6 жоба, яғни, оқу және тәжірибелік бағыттағы жұмыстарды жүзеге асырды. Олардың қатарында электронды құрылғыларды құрастыру, автоматтандырылған басқару жүйелері, желілік технологияларға негізделген жобалар бар. Дегенмен, барлық жетістіктердің ішінде ең қымбаты – ең алғашқы жасаған жұмысы. Себебі дәл сол жоба оған өзіне сенуді, бастаған істі соңына дейін жеткізуге баулыған.

Ақжанға кәсіби тұрғыда шыңдалуына үлкен әсер еткен маңызды кезеңдердің бірі – «WorldSkills» чемпионатына қатысуы. Дайындық барысында уақытты тиімді пайдалану, жоғары дәлдікпен жұмыс істеу, техникалық талаптарды қатаң сақтау секілді қиындықтар кездесті. Алайда осы талаптардың барлығы оны тәртіпке, жинақылыққа және кәсіби жауапкершілікке үйретті. Чемпионат барысында алған тәжірибе оның техникалық білімін ғана емес, психологиялық төзімділігін де арттырды.

Дегенмен, қаржының шектеулі болуы жобаның дамуын белгілі бір деңгейде баяулатып отырған көрінеді. Соған қарамастан, Ақжан әлеуметтік маңызы зор жобасын жақын кезеңдерде аяқтап, халыққа таныстыратынынан үміті үзбейді. Болашақта мемлекет тарапынан, инвесторлар мен демеушілерден қаржылай әрі техникалық қолдау көрсетілсе, бұл жобаны толық іске асырып, қоғам игілігіне ұсынуға мүмкіндік бар.

Кейіпкеріміздің жетекшісі Берік Молдакаримов білімді шәкіртінің кез келген тапсырманы жай ғана орындап шығуды мақсат етпей, әр жұмыстың мәніне үңіліп, не үшін жасалатынын түсінуге тырысатынын жеткізді

Дарынды өреннің ссы уақытқа дейін қатысқан байқаулары мен жетістіктері де аз емес. Өткен жылдың соңында Жұмысшы мамандықтары жылының жабылу салтанатына орай өткен салтанатты жиында облыс әкімі Ербол Шырақпайұлының өзі арнайы марапаттауы ізденіске толы еңбегінің нәтижесін айқын көрсетеді. Алдағы уақытта да білімін тереңдетіп, өз саласында жетістікке жетіп, инновациялық жолда өз атын қалыптастыратынына сенім мол.

Ақтоты ЖАҢАБАЙ